تبليغاتX
انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین
عکس روز


منبرمسجد جامع نایین

+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در شنبه دوازدهم دی 1388 و ساعت 16:32 |

استفاده از لاستیک در بتن

در هر سال فقط در ايالات متحده ۲۵۰ ميليون تاير فرسوده به وزن بيش از ۳ ميليون تن جمع آوری می شود. همچنين يکی از بزرگترين چالشهای محيط زيستی موجود در اطراف کلان شهرها در جهان نحوه بازيافت و حذف مواد لاستيکی زائد از چرخه زيست محيطی می باشد. يکی از راه حلهای که برای حل اين مشکل پيشنهاد شده است استفاده از ذرات لاستيک تاير بعنوان يک ماده افزودنی در مصالح بر پايه سيمان است

اگرچه بتن يک ماده محبوب و پراستفاده در مصالح ساختمانی است اما دارای تقطه ضعفهايی نيز می باشد . همانند مقاومت کششی پايين ، شکل پذيری پايين ، جذب انرژی کم، انقباض و جمع شدگی بتن (shrinkage) و در پی آن ترک خوردگی ناشی از آن و در نهايت ترکهای ناشی از عمل آوری نامناسب و سخت شدگی بتن (hardening and curing cracking). يافته های جديد نشان می دهد که استفاده از ذرات تايرهای فرسوده به ميزان زيادی می تواند اين نقاط ضعف بتن را برطرف کند. هر چند استفاده از لاستيک در آسفالت بيشتر از يک دهه است که صورت می گيرد اما کاربرد آن در بتن بتازگی صورت گرفته است و تحقيقات زيادی بر امکان سنجی آن انجام شده. هرچند اين تحقيقات هنوز کامل نشده است اما روشهای آزمايشی مختلفی برای کاربرد اين لاستيک ها حاصل گرديده است .

معمولا جايگزينی کامل سنگدانه های درشت دانه(شن) و سنگدانه های ريزدانه(ماسه ) با لاستيک بدليل کاهش مقاومت شديد مناسب بنظر نمی رسد. ولی با جايگزينی نسبت کمی از آن با سنگدانه ها کاهش مقاومت ناچيزی صورت می گيرد که قابل صرفنظر کردن است.

مطالعات نشان می دهد که ميزان لاستيک نبايد از ۲۰-۱۷ درصد کل حجم سنگدانه ها بيشتر شود . همچنين آزمايشها نشان می دهد که استفاده از لاستيک در مخلوط بتن سيمانی ميزان انقباض و ترکيدگی بتن در اثر از دست دادن آب (drying shrinkage) ،شکنندگی و مدول الاستيسته بتن را کاهش می دهد و بطور کلی پايايی و دوام ( durability) و سرويس دهی بتن سيمانی را افزايش ميدهد. بتازگی دکتر زاوو (Dr. Zhu) استاد دانشگاه آريزونا در آمريکا تلاشهايی را برای کاربرد بتن لاستيکی در پروژه های مسکونی و تجاری آغاز کرده است. او در نمونه خود در حدود ۸ درصد وزن سيمان از لاستيکهای فرسوده ريزشده استفاده کرده است.

 سالهاست که تحقيقات گسترده ای برای ارزيابی و بررسی مزيت های کيفی استفاده از فيبر در بتن در کارهای عمومی مهندسی عمران در جريان است.فيبرهای افزودنی مختلفی در ترکيب با بتن برای کاربردهای خاص طراحی و برای بهبود خواص مکانيکی آن آزمايشهای زيادی صورت گرفته است.محققان در مواد جديد به دنبال افزايش شکل پذيری ، دستيابی به مقاومت فشاری بيشتر و يا افزايش مقادير سختی ناهمسانگرد (anisotropic) هستند.مواردی که بيشتر در طراحی سازه ها در مناطق لرزه خيز کاربرد دارد. تحقيقات صورت گرفته بطورکلی به ارزيابی اثرات فيبرهای ساخته شده از فولاد،شيشه، کربن و يا کنف روی رفتار بتن می پردازد.انتخاب مواد مختلف برای اين صورت گرفته است تا خواص بتن الزامات ويژه طراحی را تامين کند. تعدادی از اين الزامات شامل مقاومت قليايی،مقاومت در برابر خوردگی،عدم حساسيت مغناطيسی و افزايش شکل پذيری اتصال تير به ستون برای اتلاف انرژی در هنگام فعاليت گسلها و وقوع زلزله می باشد.

الياف ريز تهيه شده از فولاد ،شيشه ،کربن و يا کنف چنان با بتن مخلوط می شوند که تشکيل ماتريسی از بتن ميگردند که در آن الياف سنگ دانه ها را در بتن در برگرفته اند.افزودن فيبرها به بتن آنرا همگن تر و ايزوترپيک تر می گرداند و سبب بهبود مقاومت کششی و به ويژه شکل پذيری آن می شود.اگرچه خواص فيبرهای ساخته شده از شيشه ،کربن و ... در برخی موارد متفاوت از خواصی است که ما از فولاد سراغ داريم اما آنچه کاملا مشهود است اينست که تنها فولاد است که می تواند ناحيه ای از رفتار پلاستيک را فراهم کند. بيشترين كاربرد الياف فولادي در احداث تونلها و كفهايي است كه تحت بارهاي سنگين صنعتي قرار دارند.افزودن فيبرهاي فولادي سبب افزايش مقاومت كششي در بتنهاي معمولي و يا بتنهاي با مقاومت بالا مي گردد.همچنين اثرات مثبتي بر روي كنترل تشكيل تركها و تغيير شكلهاي درازمدت عضو دارد.در مورد فيبرهاي شيشه مي توان گفت كه ظرفيت بسيار خوبي در برابر حملات شيميايي در محيطهاي قليايي را دارد بنابراين الياف شيشه بويژه در مواردي كه مقاومت بالا در برابر خاصيت قلياي مورد نياز است قابل استفاده مي باشد.از ديگر مزيت هاي آن مقاومت در برابر خراش است.فيبرهاي كنف كه از قديمي ترين الياف محسوب مي شوند و در صنايع ديگري مانند نساجي نيز كاربرد دارند به دلايل زيادي استفاده از آنها در سازه هاي بتني با شكست همراه بوده است. زيرا از جهت خواص مكانيكي نسبت به ساير مواد فاصله زيادي دارد.مقاومت كششي و مدول يانگ در آن بستگي به فصل برداشت محصول و فرايند برداشت محصول دارد.

همچنين بدليل وجود اسيد سيليسيك در آن مقاومت خوبي در برابر مواد قليايي ندارد و سبب انبساط قليايي و ايجاد ترك در بتن مي گردد.فيبرهاي كربن معمولا از مواد زائد حاصل از توليدات كربني مختلف بدست مي آيد و همچنين بصورت فتيله توليد و فروخته مي شود.بايد گفت كه كربن مقاومت در برابر خوردگي و جريان مغاطيسي بهتري نسبت به فولاد از خود نشان مي دهد. بطوريكه علاوه بر فيبرهاي فولادي فيبرهاي كربني آينده بهتري نسبت به ساير فيبرها در كاربردهاي مهندسي عمران دارند. اما بايد دقت داشت كه توليد بتن مسلح با فيبر با ارزش تر از اينست كه ما فقط فيبر به بتن معمولي اضافه كنيم.زيرا در اين صورت شاهد بهبود ساختار دانه اي براي تامين كارايي و خواص مكانيكي مخلوط خواهيم بود.

 پیش تقویت پاشیدنی برای تیرهای بتن مسلح ( FRP پاشیدنی )

 امروزه تقويت بوسيله بتن پیش ریخته ، پوشش ورق فولادي ، تقويت ، مسلح كردن با فيبر مانند كربن ، آراميد و شيشه بعنوان روشهاى تقويت زلزله اى براى سازه هاى بتنى بكار ميرود . اخيرا يك روش تقويت زلزله اى كه بصورت استفاده از ورقهاى پيوسته پوششى از اين فيبرها می باشد استفاده شده است و بخاطر دوام و قابل استفاده بودن اهميت بيشتري دارند هر چند موادي كه روش فيبرهاى پيوسته پوششى استفاده مي شوند گران قيمت است .

در زمينه تقويت سازه ها و ساختمانها در مقابل نيروى زلزله در آينده تنها روشهاى ساده تقويت با قيمتهاى پايين نبايد مورد توجه قرار گیرد رفتارهاى زلزله بايد كاملاً شفاف شود .

در اين مطالعه يك روش ساده ، جديد و ارزان جهت تقويت سازه هاى بتنى براى بالا بردن توان زلزله اى آن ساختمانها مورد بررسى قرار گرفته است ، اين روش با استفاده از فيبرهاى كوتاه با وينيل استر يك تركيب جديد از مواد براى تقويت زلزله است فيبرهاى كوتاه از جنس كربن و شيشه با رزين وينيل استر به محل مورد نظر در سازه بتنى پاشيده مي شود به اين حالت FRP پاشيدنى مي گويند .

برتريهاى استفاده از رزين وينيل استر نسبت به رزين اپكسى اين است كه در اين روش تقويت بيشتر و زمان كمترى براى گرفته شدن و خشك شدن نياز است . بعلاوه مشخصات مكانيكى رزين وینيل استر مانند مشخصات رزين اپكسى است در اين مواقع نتايج اين روش و نتايج آزمايش تير T شكل تحت بارگذارى غير متقارن گزارش شده است بعلاوه لنگر و رفتار پیچشى و خمشى بين FRP و بتن با استفاده از اسليت گزارش شده .

نتایج روش تقویت FRP پاشیدنی

شكل(1) ايده تقويت با FRP پاشيدنى را نشان مي دهد ، عكس (1) كارگاه ساختمانى نمونه هاى ستون اسپرى پاشيده شده را نشان مي دهد . در اين روش رزين از طريق يك لوله باريك بوسيله يك كپرسور هدايت ميشود ، رزين يا فيبرهاى كوتاه مانند كربن يا شيشه در نوک قسمت پاشنده مخلوط مي شود پس از ان مواد تقويت كننده مستقيماً به سطح مورد نظر پاشيده مي شوند ، سپس سطح بوسيله يك غلطك صاف ميشود ، رزين سخت مي شود و تمام قسمت سازه اى اسپرى شده (پاشيده شده ) ، بوسيله مواد FRP تقويت ميشود. اين روش تقويت زلزله اى را براى تمام اعضاى سازه اى مختلف امكانپذیر مي سازد كه ميتواند ستون ، تير ، ديوار ، دال و .... باشد كه بصورت منفرد و يا تمام قسمتهاى سازه اى داخل به همراه هم باشد .

بتن

بتن و فولاد دو نوع مصالحی هستند که امروزه بیشتر از سایر مصالح در ساختمان انواع بناها از قبیل ساختمان پلها،ساختمان سدها، ساختمان متروها،ساختمان فرودگاهها و ساختمان بناهای مسکونی و اداری و غیره به کار برده می شوند.و شاید به جرأت می توان گفت که بدون این دو پیشرفت جوامع بشری به شکل کنونی میسر نبود.با توجه به اهدافی که از ساخت یک بنا دنبال می شود،بتن وفولاد به تنهایی و یا به صورت مکمل کار برد پیدا می کنند. فولاد به لحاظ اینکه در شرایط به دقت کنترل شده ای تولید می شود و مشخصات و خواص آن از قبیل تعیین و با آزمایشات متعددی کنترل می شود،دارای کاربری آسانتر از بتن است. اما بتن در یک شرایط کاملا متفاوتی با توجه به پارامتر های مختلف از قبیل نوع سیمان،نوع مصالح و شرایط آب و هوایی تولید و استفاده می شود و عدم اطلاع کافی از خواص مواد تشکیل دهنده بتن و نحوه تولید و کاربرد آن می تواند ضایعات جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

با توجه به پیشرفت علم و تکنولوژی در قرن اخیر، علم شناخت انواع بتن و خواص آنها نیز توسعه قابل ملاحظه ای داشته است، به نحوی که امروزه انواع مختلف بتن با مصالح مختلف تولید و استفاده می شود و هر یک خواص و کاربری مخصوص به خود را داراست.هم اکنون انواع مختلفی از سیمانها که حاوی پوزولانها ،خاکستر بادی،سرباره کورههای آهن گدازی،سولفورها،پلیمرها،الیافهای مختلف،و افزودنیهای متفاوتی هستند،تولید می شد. ضمن اینکه تولید انواع بتن نیز با استفاده از حرارت،بخار،اتوکلاو،تخلیه هوا،فشارهیدرولیکی،ویبره و قالب انجام می گیرد.
بتن به طور کلی محصولی است که از اختلاط آب با سیمان آبی و سنگدانه های مختلف در اثر واکنش آب با سیمان در شرایط محیطی خاصی به دست می آیدو دارای ویژگیهای خاص است. اولین سؤالی که پیش می آید این است که چه رابطه ای بین تشکیل دهنده بتن باید وجود داشته باشد تا یک بتن خوب به دست آید و اصولا بتن خوب دارای چه شرایط و ویژگیهایی است. رابطه بین اجزاء تشکیلدر مواد تشکیل دهنده بتن نیز تحولات شگرفی حاصل شده است. استفاده از افزودنی های مختلف به عنوان ماده چهارم بتن، گسترش وسیعی یافته و در پاره ای از کشورها دیگر بتنی بدون استفاده از یک افزودنی در آن ساخته نمی شود. استفاده از سیمان های مختلف با خواص جدید و سیمان های مخلوط با مواد پوزولانی و نیز زائده های کارخانه های صنعتی روز به روز بیشتر شده و امید است که بتواند تحولی عظیم در صنعت بتن چه از نقطه نظر اقتصادی و چه از نظر دوام و نیز حفظ محیط زیست در قرن آینده بوجود آورد. در سازه های بتنی مسلح نیز جهت پرهیز از خوردگی آرماتور فولادی از مواد دیگری چون فولاد ضد زنگ و نیز مواد پلاستیکی و پلیمری (FRP) استفاده می شود که گسترش آن منوط به عملکرد آن در دراز مدت گشته است. با توجه به نیاز روز افزون به بتن های خاص که بتوانند عملکرد قابل و مناسبی در شرایط ویژه داشته باشند،سعی شده است تا در این مقاله به پاره ای از این بتن ها اشاره گردد. کاربرد مواد افزودنی به ویژه فوق روان کننده ها و نیز مواد پوزولانی به ویژه دوده سلیس در تولید بتن با مقاومت زیاد و با عملکرد خوب مختصراً آورده می شود. بتن های خیلی روان که تحولی در اجرا پدید آورده است و نیز بتن های با نرمی بالا برای تحمل ضربه و نیروهای ناشی از زلزله نیز از مواردی است که باید به آنها اشاره نمود. کوشش های فراوان برای مبارزه با مسأله خوردگی آرماتور در بتن و راه حل ها و ارائه مواد جدید نیز در اواخر سالهای قرن بیستم پیشرفت شتابنده ای داشته است که به آنها اشاره خواهد شد.
دهنده بتن،در خواص فیزیکی و شیمیایی و همچنین نسبت اختلاط آنها با هم است.چه اگر مصالح یا آب و سیمانی با خواصی مناسب بتن با هم مخلوط گردند و در شرایط و محیطی مناسب به عمل آیند،یقینا بتن خوبی حاصل می شودو اصولا بتن خوب، بتنی است که دارای مقاومت فشاری دلخواه و رضایت بخشی باشد. رسیدن به یک مقاومت فشاری دلخواه و رضایت بخش بدین معناست که سایر خواص بتن مانند مقاومت کششی، وزن مخصوص، مقاومت دربرابر سایش، نفوذ ناپذیری، دوام، مقاومت دربرابر سولفاتها و ... نیز همسو با مقاومت فشاری، بهبود یافته و متناسب می شوند.
اگر چه شناخت مصالح مورد مصرف در ساخت بتن و همچنین خواص مختلف بتن کار آسانی نیست اما سعی می شود به خواص عمومی مصالح و همچنین بتن پرداخته شود.
بتن اینک با گذشت بیش از 170 سال از پیدایش سیمان پرتلند به صورت کنونی توسط یک بنّای لیدزی، دستخوش تحولات و پیشرفتهای شگرفی شده است.در دسترس بودن مصالح آن، دوام نسبتاً زیاد و نیاز به ساخت و سازهای فراوان سازه های بتنی چون ساختمان ها، پل ها، تونل ها، سدها، اسکله ها، راه ها و سایر سازه های خاص دیگر، این ماده را بسیار پر اینک حدود سه تا چهار دهه است که کاربرد این ماده ارزشمند در شرایط ویژه و خاص مورد توجه کاربران آن گشته است. اکنون کاملاً مشخص شده است که توجه به مقاومت تنها به عنوان یک معیار برای طرح بتن برای محیطهای مختلف و کاربریهای متفاوت نمی تواند جوابگوی مشکلاتی باشد که در درازمدت در سازه های بتنی ایجاد می گردد. چند سالی است که مسأله پایایی و دوام بتن در محیط های مختلف و به ویژه خورنده برای بتن و بتن مسلح مورد توجه خاص قرار گرفته است.مشاهده خرابی هایی با عوامل فیزیکی و شیمیایی در بتن ها در اکثر نقاط جهان و با شدتی بیشتر در کشور های در حال توسعه، افکار را به سمت طرح بتن هایی با ویژگی خاص و با دوام لازم سوق داده است. در این راستا در پاره ای از کشورها مشخصات و دستورالعمل ها واستانداردهایی نیز برای طرح بتن با عملکرد بالا تهیه شده و طراحان و مجریان در بعضی از این کشورهای پیشرفته ملزم به رعایت این دستورالعمل ها گشته اند.

در مواد تشکیل دهنده بتن نیز تحولات شگرفی حاصل شده است. استفاده از افزودنی های مختلف به عنوان ماده چهارم بتن، گسترش وسیعی یافته و در پاره ای از کشورها دیگر بتنی بدون استفاده از یک افزودنی در آن ساخته نمی شود. استفاده از سیمان های مختلف با خواص جدید و سیمان های مخلوط با مواد پوزولانی و نیز زائده های کارخانه های صنعتی روز به روز بیشتر شده و امید است که بتواند تحولی عظیم در صنعت بتن چه از نقطه نظر اقتصادی و چه از نظر دوام و نیز حفظ محیط زیست در قرن آینده بوجود آورد. در سازه های بتنی مسلح نیز جهت پرهیز از خوردگی آرماتور فولادی از مواد دیگری چون فولاد ضد زنگ و نیز مواد پلاستیکی و پلیمری (FRP) استفاده می شود که گسترش آن منوط به عملکرد آن در دراز مدت گشته است. با توجه به نیاز روز افزون به بتن های خاص که بتوانند عملکرد قابل و مناسبی در شرایط ویژه داشته باشند،سعی شده است تا در این مقاله به پاره ای از این بتن ها اشاره گردد. کاربرد مواد افزودنی به ویژه فوق روان کننده ها و نیز مواد پوزولانی به ویژه دوده سیلیس در تولید بتن با مقاومت زیاد و با عملکرد خوب مختصراً آورده می شود. بتن های خیلی روان که تحولی در اجرا پدید آورده است و نیز بتن های با نرمی بالا برای تحمل ضربه و نیروهای ناشی از زلزله نیز از مواردی است که باید به آنها اشاره نمود. کوشش های فراوان برای مبارزه با مسأله خوردگی آرماتور در بتن و راه حل ها و ارائه مواد جدید نیز در اواخر سالهای قرن بیستم پیشرفت شتابنده ای داشته است که به آنها اشاره خواهد شد.

 عملكرد اين بتن جديد از يك طرف به دليل وجود الياف نازكي است كه 2 درصد حجم ملات بتن را تشكيل مي‌دهد و از طرف ديگر به اين خاطر است كه خود بتن از موادي ساخته شده است كه براي ايجاد حداكثر انعطاف‌پذيري طراحي شده‌اند. به گفته دانشمندان، بتن جديد كه "كامپوزيت سيماني مهندسي"، ناميده شده ، به دليل عمر طولاني‌تر در دراز مدت از بتن معمولي ارزان‌تر است. به گفته "ويكتورلي" استاد گروه مهندسي سازه "دانشگاه ميشيگان" و سرپرست تيم سازنده بتن، تكنولوژي كامپوزيت سيماني تاكنون در پروژه‌هايي در ژاپن، كره، سوئيس و ايتاليا به كار گرفته شده است. استفاده از آن در ايالات متحده به نسبت كندتر بوده.

اين در حالي است كه بتن متعارف داراي مشكلات بسياري از جمله نداشتن دوام و پايداري، شكست در اثر بارگذاري شديد و هزينه‌هاي تعمير در اثر شكست است.
به گفته "لي"، بتن نشكن يا انعطاف‌پذير به جز شن درشت از همان مواد تشكيل‌دهنده بتن معمولي ساخته شده است.
بتن نشكن كاملا شبيه بتن عادي است اما تحت كرنش‌هاي بسيار بزرگ، بتن كامپوزيت سيماني تغيير شكل مي‌دهد، اين قابليت از آن جا ناشي مي‌شود كه در اين نوع بتن؛ شبكه الياف داخي سيمان قابليت لغزيدن داشته و در نتيجه انعطاف‌ناپذيري بتن كه باعث تردي و شكنندگي است، از ميان مي‌رود.
امسال براي اولين بار، "اداره حمل و نقل ميشيگان" براي نوسازي قسمتي از عرشه پل "گرواستريت" بر فراز بزرگراه "4 و I" از كامپوزيت سيماني استفاده مي كند. دالي از جنس كامپوزيست سيماني جايگزين يك مفصل انبساطي در اين قسمت از پل خواهد شد تا با متصل كردن دال‌هاي بتني مجاور به هم، عرشه‌اي يكنواخت از بتن به وجود آورد. استفاده از مفصل انبساطي به عرشه بتني قابليت حركت در اثر تغييرات مي‌بخشد. اما در هنگام گير كردن مفصل‌ها، مشكلات زيادي پيش مي‌آيد
دانشمندان انتظار دارند استفاده از كامپوزيت سيماني باعث صرفه‌جويي در هزينه‌ها شود.
اگر چه هنوز مطالعات دراز مدت زيادي براي تاييد عملكرد كامپوزيت سيماني مورد نياز است، مقايسه‌هاي انجام شده در "مركز سيستم‌هاي پايدار"، از "دانشده منابع طبيعي و محيط زيست"، به همراه گروه "لي"، نشان مي‌دهد كه در يك دوره 60 ساله، استفاده در عرشه پل، كامپوزيت سيماني نسبت به بتن عادي 37 درصد ارزان‌تر است، 40 درصد انرژي كمتري مصرف مي‌كند و باعث كاهش انتشار دي اكسيد كربن تا 39 درصد مي‌شود.

 

+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در پنجشنبه دهم دی 1388 و ساعت 19:40 |
معماری شهری در محرم

  همه شهر سیاه پوش شده، پرچم‌های سیاه بر در و دیوار، بیرق‌های عزاداری، الم‌هایی که سر خیابان‌ها و کوچه‌های شهر به چشم می‌خورد، دعوت‌های مجلس‌های عزاداری امام حسین (ع) در حسینیه و شهر کلا یه حال و هوای ایجادکرده است.

محرم1388

+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در شنبه پنجم دی 1388 و ساعت 18:46 |

نقشه نايين 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در چهارشنبه دوم دی 1388 و ساعت 0:37 |

مفاهیم معماری اسلامی

با ظهور اسلام در قرن هفتم میلادی، پایه های هنر اسلامی كه مجموعه ای از هنر در دوره ها ی "ساسانیان" و "بیزانس" بود، شكل گرفت. پس از ظهور اسلام، معماران مسلمان همچون سایر هنرمندان، دریچه های جدیدی از بینش به رویشان گشوده شد كه این امر موجب تحولی بزرگ د ر تمام تجلیات فكری و هنری آنان گردید.
هنر اسلامی تقریباً با روی كارآمدن سلسله "امویان" در سال 41 هـ.ق و انتقال مركز خلافت امویان از مدینه به دمشق، پدید آمد. با این انتقال، هنر اسلامی تركیبی از هنر سرزمین های همسایه بویژه ایران گردید. در ایران، اولین نمونه های هنر و معماری در منطقه "خرا سان" شكل گرفت. در این منطقه شاهد شكل گیری اولین شیوه معماری ایران پس از اسلام هست یم. این شیوه كه به "خراسانی(شبستانی)" معروف گردید، در قرن اول هـ.ق (ابتدای پذیرش د ین مبین اسلام از سوی ایرانیان) آغاز گردید و تا دوره "آل بویه" و "دیلمیان"(قرن چها رم هـ.ق) ادامه پیدا كرد. در این شیوه، نقشه مساجد از صدر اسلام الهام گرفت و مساجد ب ه صورت شبستانی (چهل ستونی) بنا گشتند. به طور كلی، معماری در این شیوه بسیار ساده و خالی از هرگونه تكلف است و مصالحی كه در این بناها به كار رفته ساده و ارزان قیمت می باشد. از مساجد این شیوه می توان به "مسجد جامع فهرج یزد"، "مسجد تاریخانه دامغان"،

"مسجد جامع نائین"، "مسجد جامع نیریز" و "بنای اولیه مسجد جامع اصفهان" اشاره كرد.
در نیمه اول قرن پنجم هـ.ق، با تأسیس سلسله سلجوقیان، درخشان ترین دوره هنر اسلامی د ر ایران آغاز گردید. در این دوره، شاهد اوج شیوه ای از معماری به نام "رازی" هستیم كه از زمان سلسله "آل زیار" در شهر ری آغاز و تا حمله "مغولان" ادامه پیدا كرد. در ای ن شیوه بود كه معماران از انواع "نقوش شكسته" و "گره سازی" با آجر و كاشی استفاده ك ردند و همچنین در طرح هایشان از طرح چهار ایوانی و قراردادن گنبد بر مقاطع مربع، بهره بسیار بردند. آثار معماری در این دوره، از بنیاد با "مصالح مرغوب" بنا شدند. مساجد م عروفی چون "مسجد برسیان" در نزدیكی اصفهان، "مسجد جامع اردستان"، "مسجد جامع كبیر قز وین" و "مسجد جامع اصفهان" كه بر روی شالوده های دوران "آل بویه" بنا گردید، از نمون ه های این شیوه به شمار می روند. در اوایل قرن هفتم هـ.ق، با هجوم مغولان، بسیاری از كشورهای اسلامی از جمله ایران به ویرانی كشیده شدند، اما چندی نگذشت كه با تأسیس سلسله ایلخانیان، مغولان فرهنگ و سنتهای كشورهای شكست خورده را پذیرفتند و یكی از حامیان هنر و هنرمندان اسلامی شدند. در این دوره، شیوه ای به نام "آذری" رواج یافت كه تا دو ره "صفویه" ادامه پیدا كرد و شهرهایی چون "تبریز"، "بغداد"، "سلطانیه" و "اصفهان" مر اكز هنر و هنرمندان گشتند و بناهای مذهبی و غیرمذهبی متعددی در این شهرها ایجاد شدند.
در اواسط قرن هشتم هـ.ق، با حمله تیمور، بار دیگر شهرهای ایران به ویرانی كشیده شد؛ ا ما این بار نیز هنر ایران تیموریان را نیز مغلوب كرد به طوری كه شهرهای "سمرقند" و " بخارا" مراكز هنری ایران شدند و شیوه آذری كه از دوره مغول رواج یافته بود، به كار خ ود ادامه داد. در این دوره، ابداعی در زمینه تزئینات معماری یعنی "كاشی معرق" به وقو ع پیوست. از بناهای معروف دوران ایلخانی و تیموری، می توان به "مسجد گوهرشاد"، "مسجد جامع ورامین"، "قسمت اعظم بناهای حرم مطهر حضرت رضا(ع)"، "مسجد كبود تبریز"، "مسجد جامع یزد"، و... اشاره كرد.
با روی كارآمدن صفویان در اوایل قرن دهم هـ.ق، شهرهایی چون "تبریز"، "قزوین" و "اصفه ان" به مراكز هنری ایران تبدیل شدند. در این دوره، شاهد اوج هنر معماری ایران می با شیم كه توسط پادشاهان مقتدر و هنردوست آن دوره یعنی "شاه تهماسب" و "شاه عباس اول" به وجود آمد. در این دوران البته، اندكی قبل از دوره صفوی یعنی از زمان قراقویونلوها، شیوه ای دیگر در معماری ایران به وجود آمد كه به "شیوه اصفهانی" معروف گردید. در این شیوه، نقشه ها و طرحهای ساختمانی رو به سادگی نهاد و استفاده از كاشی های خشتی و هفت رنگ به جای كاشی معرق رواج یافت. مساجدی چون "شیخ لطف ا..." و "مسجد امام" در اصفها ن، از شگفتی های معماری این دوران به شمار می آیند. در دوران زند و افشار، بتدریج شاه د افول معماری ایرانی می باشیم، به طوری كه این ركود و افول در دوره قاجار به اوج خو د می رسد. با وجود این ركود، باز هم شاهد ایجاد بناهایی چون "مسجد امام تهران"، "مسج د و مدرسه شهید مطهری(سپهسالار)" و "مسجد و مدرسه آقابزرگ" در كاشان و... می باشیم.
معماری مذهبی از میان انواع هنر معماری در ایران، معماری مذهبی از جایگاه خاصی برخوردار است. البت ه، سابقه این نوع معماری به دوران قبل از اسلام به ویژه دوران ساسانیان می رسد. با گ سترش دین اسلام در كشورهای مختلف از جمله ایران، معماری مذهبی در اسلام از جایگاه خاصی بر خوردار گشت، البته عواملی چون "تأكید بزرگان دین"، "كاركرد گسترده" و "پدیده وقف" در گسترش و توجه ویژه معماران به "مسجد" بی تأثیر نبوده است. بدین ترتیب، مسجد در ایران عالی ترین نوع بنای اسلامی و به عقیده صاحب نظران "كلید معماری" به شمار می آید.
ایرادی كه برخی بر معماری اسلامی وارد كردند، این است كه این نوع معماری كاركردهای ا یستایی و سكون را به طرز برجسته نمایان نمی سازد؛ در حالی كه در معماری اسلامی "سكون" ه م حالت ظاهری دارد و هم حالت باطنی. به عنوان مثال، اگر در نقوش اسلیمی و كنده كاری های مقرنس و كندویی شكل و گچ بری های تزئینی این بناها دقت كنیم، می بینیم تمام این ع ناصر دست در دست هم داده اند تا حالتی از "در" و "گوهر" را نشان دهند تا به نظر سبك و شفاف برسند.همچنین، یك هنرمند مسلمان همواره سعی نموده است تا هنر خود را از ساخت و پرداخت اشیا بر وفق طبیعت شان نشان دهد، چون از نظر او هر موجود و پدیده ای حاوی زی بایی بالقوه ای است كه از زیبایی خداوند نشأت گرفته است؛ بنابراین او خود را موظف ب ه عیان ساختن این زیبایی می داند، چون او معتقد به این اصل مهم است كه خداوند اولین هنرمند و كمال زیبایی است و به همین دلیل است كه انسان مظهر زیبایی خداوند است. از ا ین رو، هنرمند مسلمان خود را موظف می داند تا هنر و زیبایی را به بهترین وجه ممكن خلق نماید.
در هر صورت، ویژگی هنر اسلامی سازگاربودن با روح اسلام یعنی همان توحید می باشد؛ و نمود این ویژگی را بیشتر در مكانهای مقدس می توان یافت. در این مقاله، سعی بر آن است تا با مفاهیم معماری در مساجد بیش تر آشنا شویم تا شاید قسمتی از عظمت این معماری شگفت ان گیز آشكارتر شود. از آن جا كه محور مركزیت اسلام "احدیت" و "وحدانیت" است، به همین علت هیچ تصویری قادر به بیان آن نیست. این نكته باعث شده است كه ما درهیچ یك از مساجد نشان از تصویری نیابیم.
ناگفته نماند كه تصویرسازی در اسلام هیچ گاه به طور مطلق منع نگردیده است، بلكه تصویر گیاهان و جانوران به صراحت مورد قبول قرار گرفته و تزئینات نباتی با اشكال نقش پرد ازی شده، جزو هنر مقدس محسوب گردیده است؛ و علت این امر حاكی از آن است كه هنر تنها دلیل و گواهی بر وجود خداوند است؛ بنابراین زیبایی آن نیز باید غیر شخصی باشد به طو ر كلی، تزئینات معماری اسلامی شامل سنگ، آجر، چوب، گچ و كاشی كاری، هر یك جداگانه دس ت به هنرنمایی زده و مفاهیمی را القا كرده اند؛ و این عامل وجه تمایز معماری اسلامی گر دیده است.
معانی نمادین مكان 1،درگاه ورودی مساجد ورودی مساجد، یكی از مهمترین مكانهایی است كه معانی نمادین زیادی را می توان از آن استن باط نمود به عنوان مثال، عقب رفتگی درگاه های مساجد، گوئی زائران را به درون فرا می خوانند و از آنها استقبال می نمایند. همچنین حسی از خشوع و تواضع را در برابر این مكان مقدس كه نمودی از ذات اقدس الهی است، القا می نماید.
2،محراب "محراب" محلی برای درخشش پرتو الهی و دروازه ای به سوی بهشت است كه این حس و مفهوم از ق وسی شكل بودن محراب و آیات سوره نور در دور تا دور آن به عیان آشكار است.
3،گنبد گنبد در یك بنای مقدس، نمایشگر روح كلی است و ساقه هشت ضلعی آن رمز هشت فرشته حاملان عرش می باشد. پیامبر اكرم(ص) از معراج خویش بنا به روایتی گنبد عظیمی را توصیف می كند كه از صدفی سپید بنا شده بود و در چهارگوشه آن چهار كلام اولین سوره "فاتحه الكتاب" ی عنی "بسم ا... الرحمن الرحیم" نوشته شده بود همچنین چهار نهر از آب و شیر و عسل و شراب بهشتی كه رودهای سعادت ازلی و بهشتی می باشند از آنها جاری است.
از این روایت برمی آید كه صدف می تواند رمز روح ا... باشد كه از طریق گنبد صدف، مرو ارید (مخلوقات) را در برمی گیرد. به عبارت دیگر، صدف همان عرش الهی است كه تمام مخلوقاتش را در بر گرفته است.
شاید این روایت الگوی روحانی هر بنای مقدس قبه داری باشد كه معماران مسلمان از آن بهر ه گرفته اند، به طوری كه بخش مكعب شكل ساختمان در نظر آنان، نمودار كیهان و چهار كنج بنا به عنوان نمادی از عناصر روحانی و جسمانی عالم و كل بنا بیانگر تعادلی باشد كه احدیت خداوند را در نظام كیهان انعكاس می دهد.
گنبد، همچنین رمز اتحاد بین آسمان و زمین است كه در آن قاعده مستطیل شكل بنا با زمین و قبه كروی بنا با آسمان، مطابقت دارد. به عبارت دیگر، معماران مسلمان تعلق به خاك را با بنایی مربع شكل كه نشانه استقامت و ایستایی است و تعلق به آسمان را با گنبدی گرد و دوار كه نشانه محو شدن در فكر الهی است، مجسم ساخته اند.
4،كاشیكاری یكی از دلایل استفاده از كاشی، مقاوم بودن آن در برابر حوادث طبیعی چون باد، باران، آفتاب، عناصر شیمیایی و كنشها و كششهای فیزیكی در ساختمان است رنگ آمیزی كاشیها همچن ین باعث القای فضایی بهشتی و ایجاد آرامش روح و روان می شود. فضای مثبت و منفی كه در كاشیكاری بناهای اسلامی رعایت شده، نشان دهنده مفهوم روح و جسم است كه هر یك لازم و م لزوم یكدیگرند و علت استفاده از خط ثلث در كاشیكاری ها و كتیبه های بناهای اسلامی كه اغلب به رنگ سفید نوشته شده است، نشانه ای از غلبه نور بر ظلمت است كه از طریق افز ایش فضای سفید بر زمینه تیره دیده می شود.
علت استفاده از نقوش هندسی و گیاهان در كاشی كاریها نیز این است كه پایه و اساس این نقوش دایره است و دایره در هنر اسلامی نمادی از "كمال" را تداعی می كند. دایره همچنین سبب جلب توجه بیننده به سوی "مركز" می شود كه همه جا هست و هیچ جا نیست. رنگ در كاشیكاری رنگ در كاشیكاری اسلامی نیز از جالبترین نمونه های نمادین در هنر اسلامی است. به عنوان م ثال، رنگ فیروزه ای و لاجوردی در هنر اسلامی، نمادی از آسمان لایتناهی همراه با آرامش باط نی است. منظور از رنگهای آبی كاشیكاری و خاكی آجركاری رنگهای زمین و آسمان است كه در ع ین تضاد دارای هماهنگی و دلنشینی می باشد.
استفاده از كاشیهای لعابی در دیواره های بعضی مساجد كه با نقوش اسلیمی ظریف گچ بری ش ده تلفیق یافته است، یادآور رمزگری "حجاب" است؛ چون بنا به حدیثی نبوی، خداوند در پ شت هفتاد هزار حجاب از نور و ظلمت پنهان است كه اگر آن حجابها برافتد، نگاه پروردگار به هر كه و هر چه افتد، فروغ و درخشندگی چهره اش آن همه را می سوزاند.
علاوه بر اسلیمی، نقوش دیگری كه در كاشیكاری مساجد استفاده می شود، هر یك دارای مفهو م خاص خود می باشند. بنا به گفته دكتر محمد خزائی، در هنر اسلامی "شمسه" الهام گرفته از نقش خورشید است كه بیشتر با نقوش اسلیمی، ختایی، كتیبه، هندسی و در بعضی موارد با اس تفاده از نقوش حیوانی مثل ماهی و یا پرنده طرح شده است.
شمسه، نمادی از الوهیت، نور و وحدانیت می باشد كه نمونه های آن را می توان در سقف داخل ی گنبد مسجد شیخ لطف ا... در اصفهان و مقبره شاه نعمت ا... ولی در ماهان كرمان مشاهده كرد. نقش طاووس، از جمله نقوشی است كه در تزئینات مساجد و اماكن مذهبی دیده می شود.
نقش دو طاووس به صورت قرینه در تزئینات سردر ورودی بسیاری از مكانهای مذهبی دوره صفوی ه از جمله مسجد امام اصفهان، امامزاده هارون ولایت اصفهان، حرم عباسی امام رضا(ع)، مق بره خواجه ربیع مشهد و مجموعه شیخ صفی الدین در اردبیل وجود دارد. حضور این نقش به دلیل آن است كه مسلمانان طاووس را یك پرنده بهشتی می دانند و از آن د ر نقوش شان برای نشان دادن دربان و راهنمای مردم به بهشت استفاده می كردند و به عقید ه عموم، نقش این پرنده بر سر در ورودی مساجد، باعث دفع شیطان و استقبال از مسلمانان است.
5،كتیبه كتیبه ها معمولاً طوری استفاده می شوند كه سبب تزئین بنا گردند. در كتیبه ها معمولاً از اسامی حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) به عنوان "باب علم"،طبق حدیث "انا مدینه العلم و علی بابها"،بسیار آورده شده است. آیاتی از قرآن نیز اغلب با نوع بنایی كه در آن قر ار گرفته و آن را آراسته اند مرتبط است. در كتیبه ها همچنین اشكال پرندگانی چون طاووس كه به پرندگان بهشتی معروفند دیده می شود. بیشتر این نقوش، در پشت و بغلهای طاق ورودی مساجد جای می گیرند تا همزمان شیطان را دفع و از مؤمنان استقبال كنند.
6،حوض هر مسجدی یا بنای مذهبی، معمولاً دارای حیاطی است كه در وسط آن حوضی قرار دارد تا مؤمن ان قبل از نماز وضو بگیرند. این حوض گاهی در زیر قبه كوچكی به شكل سایبان قرار می گی رد. این حیاط با حوض وسط آن، می تواند تمثیلی از نهرها و جوی های بهشتی باشد، زیرا قرآن از باغهای بهشتی كه در آنها چشمه ها می جوشند، بارها یاد كرده است.
در مجموع می توان گفت، هنر اسلامی همواره به دنبال آرامش بوده و هست و در آن هیچ چیز ن شانگر جنبش و حركت نیست چون از نظر هنرمند مسلمان، محیطی كه مؤمنان در آن قرار می گی رند باید حسی از آرامش و آسایش را القا كند و این امر با به كار بردن عناصری كه ذكر شد، شاید تحقق یابد.

منابع: 1،بوركهارت، تیتوس؛ هنر مقدس (اصل و روشها)، ترجمه جلال ستاری، انتشارات سروش، تهران، چاپ دوم، 1376.
2،كیانی، یوسف؛ تاریخ هنر معماری ایران در دوره اسلامی، حوزه هنری سازمان تبلیغات اس لامی، تهران 1378.
3،هیلن براند، رابرت؛ معماری اسلامی، ترجمه دكتر ایرج اعتصام، حوزه فرهنگی هنری شهردا ری تهران.
+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در سه شنبه یکم دی 1388 و ساعت 22:39 |
کلیسای سنت استپانوس * آذربایجان شرقی*

 کلیساى سنت استپانوس در ۱۶ کیلومترى غرب جلفا و به فاصله ۳ کیلومترى کرانه جنوبى ارس و در روستاى متروکه اى به نام دره شام قرار دارد. نام کلیسا برگرفته شده از نام استپانوس شهید اول راه مسیحیت مى باشد و به علت استقرار آن در روستاى دره شام به این نام نیز خوانده مى شود.درباره تاریخ بناى کلیسا، اظهارات گوناگونى ابراز شده است. عده اى آن را از بناهاى اوائل مسیحیت، مى دانند برخى چون تاورنیه بناى آن را به دوره صفویه نسبت مى دهند. در حالى که شیوه معمارى بنا،مصالح ساختمانى و تزئینات مفصل و زیباى آن مؤید این مطلب است که کلیسا همانند و هم زمان با کلیساهائى چون طاطائوس در بین قرن چهارم تا ششم هجرى (دهم تا دوازدهم میلادى) ساخته شده است و سبک معمارى آن تلفیقى از شیوه هاى مختلف معمارى اورارتو، اشکانى و رومى است که به شیوه ارمنى نیز معروف مى باشد.این کلیسا در محوطه اى محصور از درختان و دره سرسبزى واقع شده و حصارى سنگى که بنا را احاطه نموده باروئى است بلند با هفت برج نگهبانى و پنج پشت بند استوانه اى سنگى شبیه دژهاى مستحکم دوره ساسانى و قرون اولیه اسلام است.

دروازه این بارو در وسط دیوار غربى تعبیه شده و داراى درى چوبى و آهن کوبى شده مى باشد. در پایه هاى طرفین و طاق جناغى آن، سنگ تراش با حجارى هاى ظریف به کار رفته و نقش برجسته اى از حضرت مریم (ع) و کودکى حضرت عیسى (ع) که در پیشانى طاقنماى آن به چشم مى خورد. در کلیسا به راهرو باریک و تاریکى باز مى شود. که از جنوب به دیرها و از شمال به کلیسا و از شرق به اصطبل و انبار علوفه راه دارد.

بناى کلیسا از سه قسمت تشکیل شده:

 برج ناقوس: بر روى ایوان دو طبقه اى متصل به دیوار جنوبى کلیسا قرار گرفته و داراى گنبدى هرمى شکل هشت ضلعى است که بر روى هشت ستون استوانه اى از سنگ سرخ با سرستونهاى زیبا استوار گردیده است.

پیشانى طاقهاى بین این ستونها که پا طاق گنبد برج محسوب مى شوند با نقوش برجسته فرشته، صلیب، ترنج، ستاره گل هشت پرزینت یافته است. این برج در زمان عباس میرزا نایب السلطنه مرمت شده است.

 نمازخانه: نمازخانه در زمینى به ابعاد ۱۶در۲۱ متر بنا گردیده است. در ورودى منبت کارى با تزئینات بسیار زیباى آن در وسط ضلع غربى تعبیه شده و از آثار نفیس اوایل دوره قاجاریه و احتمالاَ زمان عباس میرزا السلطنه به شماره مى آید.

حجارى پایه ها و طاقناها و نیم ستون ها و زنجیره هاى جوانب و مقرنس کارى ها و تزئینات طاق سردر به قدرى بدیع است که بى شک از شاهکارهاى هنر حجارى محسوب مى شود.

کتیبه اى از سنگ ماسه اى سرخ رنگ به خط نستعلیق بر بالاى در ورودى و زیر طاق مدخل کلیسا به چشم مى خورد  که مورخ به سال ۱۲۴۵ هجرى قمرى مبنى بر خرید قریه دره شام جلفا توسط عباس میرزا ناب السلطنه فرزند فتحعلیشاه از مجبعلى بیگ نخجوانى به مبلغ سیصد تومان و وقف آن به کلیساى سنت استپانوس است.

نقش برجسته هایى از حواریون و قدیسین و فرشتگان بر پیشانی طاقنماهاى اضلاع شانزده گانه گریو گنبد که در حقیقت پاطاق گنبد و زیباى نماز خانه کلیسا محسوب مى شود مشاهده مى گردد، پوشش این گنبد به صورت هرمى با سبک خیارى سى و دو پهلوئى است که بر روى یک پلان ستاره شکل شانزده پر قرار گرفته است. داخل طاقنماهاى گریوگنبد یک در میان پنجره اى تعبیه شده که طاق هلالى تودر توئى دارد و بالاتر از پنجره، تصویر برجسته یکى از حواریون در داخل قابى چهار گوش نماى بیرونى آن را زینت مى دهد. تصور نمى رود بتوان حق توصیف طرح هاى زیبا و جالب توجه این گنبد، نقش برجسته ها، سنگ نبشته ها، مجسمه ها، ظرائف هنرى و معمارى گنبد را در این مختصر ادا نمود.

فضاى داخل کلیسا به صورت صلیب مى باشد که از سه قسمت ایوان نمازخانه و محراب تشکیل شده است. ایوان بر روى دو ستون و دو نیم ستون قرار گرفته در پشت آن و زیر گنبد اصلى نمازخانه کلیسا واقع شده است. گوشه هاى مقرنس پاطاق گنبد داراى تصاویرى رنگى است که شیوه نقاش هاى مذهبى قرن ۱۶ و ۱۷ میلادى را به یاد مى آورد.

محراب در جانب شرقى نمازخانه قرار گرفته که ۹۶ سانتیمتر از کف نمازگاه بلندتر است. ازاره محراب از سنگ مرمر است و بالاى این ازاره ها را هفت طاقنماى جناعى دو طبقه زینت مى دهد. از جمله تزئینات شگرف درون معبد سه نمازگاه سنگى انفرادى با حجارى هاى زیباست یکى از این نمازگاهها را در وسط محراب قرار داده اند و دو تاى دیگر در طرفین شمالى و جنوبى و نمازخانه بزرگ و در محاذات همدیگر قرار گرفته اند. این نمازگاهها از آثار دوره قاجار به حساب مى آیند.

 اجاق دانیال: تالارى است متصل به دیوار شمالى کلیسا که ۶ متر عرض و قزیب ۲۰ متر طول دارد و به سه قسمت مساوى تقسیم مى شود:

۱- اجاق دانیال که به وسیله دیوار از تالار جدا شده و به نام دانیال از قدیسین قرن پنجم میلادى معروف است.

۲- تالار اجتماعات در وسط قرار گرفته.

۳- محل غسل تعمید در انتهاى شرقى تالار واقع است که در آن سکوى بلندى به چشم مى خورد که میز سنگى غسل تعمید در وسط آن نهاده شده است.

دیرى در کنار کلیسا وجود دارد که در چهار طرف آن اتاقهایى وجود داشته که طبقه فوقانى آن جهت استراحت مسافرین و زائرین و طبقه زیرین محل اصطبل چهار پایان آنان بوده است. این دیر فعلا در دست تعمیر است. درباره تاریخ بناى این کلیسا که یکى از شاهکارهاى معمارى است. مطالب مختلفى نوشته شده است. برخى بدون توجه به وقایع تاریخى و تاریخ تطور شیوه هاى معمارى بناى آن را تا نخستین سده هاى مسیحیت پیش برده اند در حالیکه شیوه بنا و مصالح ساختمانى و تزئینات هنرى نشان مى دهند که بناى این کلیسا همزمان با کلیساهاى آختارمار و طاطائوس احداث شده است.

صدها سنگ نبشته به زبان ارمنى در داخل و خارج بنا نصب شده است که اگر این سنگ نبشته ها به زبان فارسى ترجمه گردد بانى و معمار و تاریخ بناى کلیسا حتى قسمتهایى از تاریخ اقوامى که در این سرزمین مى زیسته اند. روشن خواهد شد. اخیراَ کارهاى مرمتى بسیارى جهت استحکام بخشى این بنا و آماده سازى آن براى بازدید جهانگردان توسط میراث فرهنگى آذربایجانشرقى صورت گرفته است و جاده سابق آن نیز به نحو مطلوبى تعریض و آسفالت گردیده است.

+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در پنجشنبه بیست و یکم آبان 1388 و ساعت 15:41 |
لو کوربوزیه (به فرانسوی:‎Le Corbusier ‏) با نام اصلی شارل ادوارد ژانره (به فرانسوی:‎Charles-Édouard Jeanneret-Gris ‏) (زادهٔ ۶ اکتبر ۱۸۸۷ - درگذشتهٔ ۲۷ اوت ۱۹۶۵) معمار، طراح، شهرساز، نویسنده و نقاش سوئیسی بود. وی به عنوان یکی از اولین پيشگامان معماری مدرن و سبک بین المللی مشهور است.

لو کوربوزیه در لشودفوند (به فرانسوی:‎La Chaux de Fonds ‏)، شهر کوچکی در شمال غربی سوئیس ، در نزدیکی مرز فرانسه متولد شد . لو کوربوزیه علاقهٔ زیادی به هنرهای بصری داشت و نزد شخصی به نام چارلز لپلاتنیه، که معلم یک مدرسهٔ هنرهای زیبای محلی بود به آموختن مبانی هنر پرداخت .

اولین خانه‌هایی که او طراحی کرد در لشودفوند و متعلق به خود وی بودند ، مانند ویلا فالت، ویلا شوآب، و ویلا ژان نرت برای پدر و مادرش. این خانه‌ها یادآور سبک معماری رایج ، منطبق بر طبیعت کوه‌های بومی در آن منطقه، یعنی رشته کوه‌های آلپ بودند.

لو کوربوزیه در حدود سال ۱۹۰۷ به پاریس رفت و در آنجا در دفتر دو تن از معروف ترین معماران آن دوره یعنی آگوست پره و پیتر بهرنز به مدت چند سال کار کرد. وی سپس به بالکان، آسیای صغیر، یونان و رم سفر کرد و نقاشی‌های بسیاری از این سفر با خود به همراه آورد.

لو کوربوزیه در طی فعالیت حرفه‌ای خود، استفاده از یکی از شاخص ترین مصالح ساختمانی مدرن یعنی بتن را به نهایت زیبایی رساند و کارهای وی مورد تقلید جهانی قرار گرفت

در زمینه معماری لو کوربوزیه خانه را به عنوان ماشینی برای زندگی عنوان کرد، همانگونه که اتومبیل ماشینی برای حرکت است. وی پنج اصل را در ساختمان های مدرن معرفی کرد که عبارتند از:

  • ۱- ستون ها ساختمان ها را از روی زمین بلند می‌کنند.
  • ۲- بام مسطح و باغ روی بام
  • ۳-پلان آزاد
  • ۴-پنجره‌های طویل و سرتاسری
  • ۵-نمای آزاد، کف ها و دیوار ها به صورت کنسول

لو کوربوزيه شهرهای آينده را شهرهايی تجسم نمود که از آسمانخراشهای عظيم و مرتفع تشکيل شده است . در هر يک از اين آسمانخراشهای چند عملکردی ، حدود صد هزار نفر کار و زندگی خواهند کرد. در اين ساختمانها ، آپارتمانهای مسکونی ، ادارات ، فروشگاه‌ها ، مدارس ، مراکز تجمع و کليه احتياجات يک محله بسيار بزرگ فراهم است. ساکنان اين مجتمع ها ، از دود و سر و صدای ترافيک اتومبيل ها به دور هستند و بجای آن از آفتاب و ديد و منظر زيبا استفاده ميکنند.

بر اساس این نظریه ، دو شهر مهم در دهه پنجاه میلادی ، طراحی و اجرا شد. یکی شهر چندیگار در هند بود که توسط خود لو کوربوزیه طراحی شد. برای طرح این شهر لو کوربوزیه از جدیدترین ظوابط شهر سازی و معماری مدرن که عمدتاَ خود او مسئول تبیین آنها بود ، استفاده کرد.

دومین شهری که توسط عقاید لو کوربوزیه طراحی شد ، شهر برازیلیا ، پایتخت برزیل بود که توسط لوچیو کوستا و اسکار نیمایر در سال 1957 طراحی شد. نمایر خود با لو کوربوزیه ، در طراحی ساختمان وزارت آموزش و پرورش برزیل در سال ۱۹۳۶ همکاری کرده بود.

همچنین ساختمان طراحی شده توسط نورمن فاستر ، معمار سبک های تک ، بنام برج هزاره توکیو 1989 در ساحل شهر توکیو را می‌توان نمونه کاملی از برج های چند منظوره نظریه لو کوربوزیه تلقی کرد.

آثار مهم

موزه ملی هنر غرب توکیو
  • 1912 - ویلای ژانره، فرانسه
  • 1928 - ویلا ساووا، فرانسه
  • 1931 - کاخ شوروی، روسیه
  • 1938 - آسمانخراش کارتسین، ایالات متحده
  • 1948 - خانه کراتکت، آرژانتین
  • 1952 - ساختمان سازمان ملل، ایالات متحده
  • 1954 - عبادت گاه رونشام، فرانسه
  • 1956 - موزه احمدآباد، هندوستان
  • 1956 - مجموعه ورزشی صدام حسین، عراق
  • 1957 - موزه ملی هنر غرب، ژاپن
  • 1960 - دیر سنت ماری، فرانسه
  • 1958 - نمایشگاه فیلیپس بلژیک
  • 1961 - مرکز هنر های بصری کارپنتر دانشگاه هاروارد، ایالات متحده
  • 1969 - کلیسای سنت پیر فرمینی،فرانسه

سایت لوکوربوزیه http://www.fondationlecorbusier.asso.fr

+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در یکشنبه نوزدهم مهر 1388 و ساعت 10:38 |
 انتصاب شایسته آقای مهندس محمد لطیفی را به سمت معاونت آموزشی دانشجویی دانشگاه نایین تبریک عرض می نماییم
+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در چهارشنبه بیست و هفتم خرداد 1388 و ساعت 17:6 |

کبوترخانه‌ها یا کفترخانه‌های ساختمانهایی کهن هستند که معمولا‍ْ به شکل استوانه ساخته می‌شده‌اند و برای گردآوری کود کبوترها و دیگر پرندگان جهت مصارف کشاورزی ساخته می‌شده‌است. ساخت چنین بناهایی در اصفهان و یزد و آن پیرامونها معمول بوده‌است. کبوترخانه‌های کوچک و بزرگ ایران به حسب اندازه میان هزار تا ۴۰ هزار کبوتر را در خود جای می‌دهند.
شاردن جهانگرد فرانسوی که در روزگار صفوی از ایران دیدن کرده است می‌نویسد:

"به باور من ایران کشوری است که بهترین کبوترخانه‌های جهان در آنجا ساخته می‌شود ... این کبوترخانه‌های عظیم، شش بار بزرگ‌تر از بزرگ‌ترین پرورشگاههای پرندگان ماست. در پیرامون اصفهان بیش از ۳۰۰۰ کبوترخانه شمرده اند."

 

+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در چهارشنبه ششم خرداد 1388 و ساعت 12:26 |
 

دانشگاه آزاد اسلامی واحد نائین برگزار میکند:

همایش منطقه ای معماری (از ایده تا پدیده )با همکاری دانشگاهای آزاد اسلامی واحد فلاورجان اردستان و تفت برگزار میشود

زمان برگزاری: ۲/۳/۱۳۸۸

محورهای همایش : 

 انواع  کانسپت
- نگرش معماران برجسته به فرآیند معماری
- مفاهیم، اصول و روش های طراحی یک اثر
- نقش  کانسپت در طراحی و آفرینش ویک اثر معماری
- معرفی ایده در  پروژه های برتر معماری و طراحی شهری
- تأثیر فلسفه، هنر، طبیعت و .... در خلق ایده های معماری

نحوه تنظیم مقالات :

مقاله باید شامل عنوان، مشخصات نویسنده یا نویسندگان، چکیده، کلید واژه، مقدمه، متن مقاله، نتیجه گیری و منابع باشد.
درصفحه‌بندي مقاله براي تمام صفحه‌ها،حاشيه متن ازبالا وپايين25ميلي‌متروحاشيه متن از راست و چپ20ميلي‌متر انتخاب شود.
 عنوان مقاله با قلم Bold Nazanin 14 ، نام  و نام خانوادگی، محل کار، تلفن، آدرس پستی و آدرس پست الکترونیک نویسنده یا نویسندگان زیر نام آنها با قلم Bold Nazanin 12
ذکر شود.
درجه علمی، سمت کاری نویسنده و نویسندگان با قلم
Nazanin 12
به صورت پاورقی در صفحه اول بیان گردد.
چکیده مقاله در 150 الی 200 کلمه و کلید واژه بین 6 تا 8 کلمه  با قلم
Nazanin 14
 تایپ شود.
اصل مقاله نیز با قلم
Nazanin 14 به صورت تک ستونی تایپ شود.

نحوه ارسال مقالات :

لطفا" یک نسخه از مقالات خود را به صورت تایپ شده درنرم افزار Word  وبه همراه فایل آن برروی CD به آدرس نایین - میدان مدرس - بلواردکتر حسین فاطمی- صندوق پستی 136 یا به آدرس پست الکترونیک ravan@naeiniau.ac.ir ارسال فرمایید .

آخرین مهلت ارسال : ۱۵/۲/۸۸

اعلام پذیرش مقالات : ۲۷/۲/۸۸

منتظر شما عزیزان هستیم

+ نوشته شده توسط انجمن علمی معماری دانشگاه آزاد نایین در سه شنبه هجدهم فروردین 1388 و ساعت 14:39 |


Powered By
BLOGFA.COM